IPTV Ne Demek?

IPTV kisaca IP aglari uzerinden televizyon yayini demek. Daha az teknik olarak soylememi isteyenlere ben genelde %100 dogru olmasa da "Internet uzerinden televizyon yayini demek ve televizyonu telefon girisine takyorsun" diyorum.

IPTV aslinda telekom sirketlerinin kablo sirketleri karsisinda rekabet gucu kazanabilmek icin icadettikleri bir teknoloji. Soyle ki, bir sure oncesine kadar pekcok ulkede kablo TV ve telefon sirketleri regule ediliyordu. Yani devlet her sirkete belli bir alanda faaliyet gosterme yetkisi veriyor, o alanda kanunlar vs vasitasiyla rakipsiz olmasini sagliyor ve baska alanlara da girmesini engelliyordu. Kablo TV sirketleri telefon hizmeti sunmadiklari gibi telefon sirketleri de sadece telefon sirketi oalrak kalmak zorundaydilar. Artik bu durum degisti. Cogu ulkede regulasyonlar kalkti. Herkes herkesin isine burnunu sokmaya basladi. Telefon sirketleri internet hizmeti sunmaya basladilar, kablo TV sirketleri de hem internet hem telefon.

Hal boyle olunca kablo sirketleri uc hizmeti birden sunmaya baslamis oldular: (triple play) TV, internet, Telefon. Telekom sirketleri sadece telefon ve internet sunduklari zaman rekabet gucleri azaldi. IPTV bu rekabeti dengeleme cabasi iste.

Aslinda IPTV pekcok yeniligi de beraberinde getiren bir teknoloji. Klasik kablo TV'de televizyon yayini kablo uzerinden tum aga ayni anda yapiliyor. Yani aslidna tum kanallar binanizin icine kadar geliyor ve orada takilan bir filtre ile sizin hangi kanallari seyredebileceginiz ya da hizmeti alip almayacaginiz belli oluyor. Sirketin kontrolu sinirli. Kim neyi ne zaman seyrediyor, kim hangi reklami goruyor vs bilemiyorlar.

IPTV ise IP agi uzerinden calistigindan kisiye ozel yayin oluyor. Bir nevi YouTube gibi. Sunucu kimin neyi seyretmek istedigini biliyor, yayni ona gore gonderiyor. Herkes yalnizca izlemek istedigi yayini aliyor. Aglarin verimi artiyor. Teorik olarak sonsuz sayida kanal hizmete sunulabiliyor. Mesela kabloda sadece cok kisi tarafindan seyredilen belli absli buyuk kanallar yayin yapabilirken IPTV'de Erzurum'daki bir ilce kanalinin Istanbula yayin yapmasi mumkun oluyor. Hem kanalin sahibi olan sirket hem de yayini ulastiran telekom sirketi bu isten karli cikiyor. Reklamcilar reklamlarini hangi saniyede hangi kullanicinin (Sadece kac kisinin degil Ahmetin ya da Mehmetin) izledigini biliyorlar.

Turkiye henuz bu konuya hazir degil ama Avrupa coktan bu teknolojiyi kullanmaya basladi. Fransa bu iste basi cekiyor. France Telecom ve Free birer milyon aboneyle basi cekiyorlar. Neuf Cetegel 600,000 aboneyle onlari takip ediyor. Diger kucuk oyuncularla birlikte yaklasik 3 milyon abone var. Ispanya (Telefonica, Jazztel) ve Italya (Fastweb, Tiscali, Telecom Italia) yaklasik yarim milyon aboneyle onu takip ediyorlar. Belcika (Belgacom) ve Isvec (TeliaSonera) 300 bin aboneye sahipler. Avrupanin iki buyuk ulkesi Ingiltere ve Almanya bu yarsita gerideler. Ingiltere'de guclu bir uydu ve kablo yayini var ve IPTV son kullanici icin henuz ciddi bir yenilik getirmiyor. Almanya da ayni sorunlarla karsi karsiya. Dogu Avrupa ulkeleri bile ciddi abone sayilarina ulasmaya basladilar. Mesela Telefonica istiraki olan O2 Cek Cumhuriyetinde 60,000'den fazla aboneye ulasti gectigimiz aylarda.

Turkiye de dahil tum ulkelerdeki televizyon yayinciligi cok uzak olmayan bir gelecekte IPTV'nin bir sekline gecis yapacak. Ister kablo olsun ister telefon hattindan, IPTV'nin getirdigi yeniliklere dirnemke ne kullanicilar icin ne de sirketler icin mumkun degil.

Amerika'da Kurban Bayrami

Her toplumun kendine has adetleri var muhakkak. Christmas gavurlarin bayrami. Kurban bize has bayram. Biz deyince muslumanlari kasdediyorum tabii. En cok da Turkleri. Bilmiyorum baska yerlerdeki muslumanlar icin nasil bir anlam ifade ediyor bayram.

Kurbandan birkac hafta evvel bizi aldi bir telas. Nasil etsek de kurban kessek. Bir yerlere bagislamak her zaman icin kolay bir cozum. Ama hani nasil desem, bizi "biz" yapan seyler vardir ya... Mesela buraya gelen Cinlilar adlarini degistirirler. Yun Victoria olur, Chen Jenny, Bo'ya Jason demeye baslarsiniz. Cunku oyle isterler. Turkler de bazen yapiyor bunu. Mehmet Mo oluyor, Hasan'a Brian demeye basliyorlar. Iste o zaman ben uzuluyorum biraz. Buyuk soylemeyeyim simdi. Summe hasa. Yarin bana da Kenny derler merler, neme lazim. Kimsenin sahsini da suclamak ne niyetim ne haddim. Lakin hani nasil desem, birileri oyle yapinca biraz "biz"den bir parca gitmis gibime geliyor. Sonra mesela Christmas gelince kapiya celenk asanlar cikiyor. "Onlar" gibi aynen. Neyse konumuz kurban.

Kurban "karib" olmak demek. Allah'a yaklasmak. Bir cani kurban ederken yaradilisin en ust makaminda oldugunu hatirlamak. Allah'in emrini yerine getirerek kullugunun farkina varmak. Yaradilis karsisinda Allah'in verdigi bir hak olarak ustunlugunu kabullenmek ve o hakki veren karsisinda iki buklum olmak demek. En efdal olani kendi eliyle kurbani kesmek. Buyuklerimiz bize hep boyle bellettiler.

Cocukluktan beri boyle gormusuz ya dedemizden, biz de "imkan olunca kurbani kesmek gerek" diye bir telasa dustuk. Lakin ara ki kurban bulasin. Amerikalilar da ogrenmisler kurbani. Hem Araplar, Pakistanlilar ve sair muslumanlar bizden erken davranmis, piyasadaki kurbanlik koclari toplamislar. Zaten bu gavurun memleketinde koyun yenmiyor. Kokusundan mi nedir bilinmez, koyun yiyen pek az. Olani da cok bekletmeden yasini doldurunca hemen kesiyorlar. Ustelik kurbani ogrenen Amerikalilar fiyatlari yukselttikce yukseltmisler. Normal sartlarda 80-100 dolara satilan bir koyun cikmis 200-250 dolara. O da bulursan. Hani nerdeyse ortada kaldik.

Dahasi hadi hayvani buldun, nerede keseceksin? Hayvani yatirip, ayagini baglayip bes kisi bir koyunun basinda "Allahu Ekber!" diye bagirmaya baslayinca gavur ahalisine biraz garip geliyor galiba. Dahasi bunun kanunu var, nizami var. Bizim memlekette oldugu gibi apartmanda kapinin onune yatirip kesemiyorsun. Ciftlik sahiplari bile razi olmuyorlar kestirmeye.

Derken bir kiymetli abimiz bir Amerikali teyzenin ciftliginden kurbanlik koc almis. Hani koc da koc yani. Sirtina bin, sirat koprusunu dort nala gec. Masallahi var hayvancigin. Ama gel gor ki kadinin elinde baska hayvan kalmamis. Sonra rica minnet eger baska yerden bulursak bize orada kesebilecegimizi soyledi teyze. Eh gerisi uc nalla bir ata kaldi.

Bayramdan onceki pazar gunu bir yerlerde kurban olduguna dair bir haber ulasti bize. Kosup baktik, kucuk mucuk demeden aldik kurbanimizi. Goturup teyzenin ciftligine bagladik. Allah kabul etsin.

Kurban gunu Ahiskali kardeslerin evinde bayram namazi kildik. San Diego'da herhalde 30-40 aile varlar. Sagolsunlar evlerini acmislar. Namazimizi kildik. Arkasindan ikram fasli basladi. Bir sofra donatmislar, padisah sofrasi mubarek. Bir kus sutu eksik. Borekler, corekler, sarmalar, tatlilar... Ne ararsan var. Oturup karnimizi doyurduk. Gecmislerine dua ettik. Sonra nihavend makamindan "Bize artik kurban yollari gorundu ey yar" sarkisini soylemeye baslarken birisi geldi "Bize gelmeyecekmisiniz?" dedi. Bayram ziyaretine onlara gitmek lazim simdi. Peki deyip gittik evlerine. Zaten bircok aile bir arada oturuyorlar. Kapidan girdik, ilkinden daha mukellef bir sofra bizi bekliyor. Oturunca "Hadi buyrun" dediler. "Yeyin ki gecmislerimizin canina degsin". "Ama biz daha yeni yemistik" dememize gerek yoktu, zira onlar da bizimle beraberdiler oteki tarafta. Bayram ya gonulleri hos tutmak lazim. Bismillah dedik basladik, dolmalarin tadina baktik, Ozbek pilavindan bir iki kasik aldik. Hatir sorduk, gecmislerine dua ettik. Cikmak uzereyken bir digeri geldi "Bize de gelin".

Orada da ayni sofra. Artik dostlar espiri yapmaya basladilar. "Aman dostlar" dedi birisi. Bu isin sakasi olmaz. Sonra oradan birisi seslendi "Biz bu yemekleri artik etmeyelim ayip olur" Turkmen arkadasimizi cevap verdi "ASil artik etmezseniz yemegimizi sevmedi derler o zaman artik olur". Karnimizi ucuncu defa doyurduk, gecmislerine dua ettik. Ayrildik.

Allah hepsinden razi olsun. Pekcogumuzun unuttugu varlikta da darlikta da "ikram" gelenegini yasatanlarin hepsinden. Bunlar durumlari kotu cok olmasa da zengin insanlar degiller. Sagda solda isci olarak calisan, gavurun memleketinde yol yordam bilmez, dil anlamaz garip insanlar. Ama simdiye kadar boyle ikrama cok az rastladi bu fakir.

Ne diyorduk? Ha kurban. Kurban kesecegimiz yere vardik, baktik bir ciftlik evinin bahcesi. Sagolsun Amerikali teyze bize ortami hazirlamis. Kurbanlarimizi kestik. Ahiskali abilerden ikisi yardim gelmistiler. Birisi zaten hayvancilik yaparmis Rusyada. 3 saatte 6 koyunu halledip yola ciktik. San Diego Turklerinden baska bir yerde kurban kesen olmadigindan ortam kalabalikti epeyce. Bircok arakdas bizi yalniz birakmadilar sagolsunlar.

Kurban kesen abiler sagolsunlar kurbanlarinin cogunu biraktilar oracikta. Hani kurbani aslinda paylasmak efdal olan ya, abiler de herkesle paylasalim diye eve goturmek icin birer parca aldilar, gerisini piknikte yenmek icin Ahiskali ablalara teslim ettiler. Cumartesi piknik oldu. San Diego daglarinda bir parkta yuzlerce insan. Ablalar sagolsunlar etlerden Ozbek pilavi yapmislar. Birazini kavurmsular. Biraz manti yapmislar. Yanina bin daha katip herkesi iyice bir doyurdular.

Yemek bahane, deermisim. Simdi deminden beri bayram bahane edip yemek anlattigim su yazima, sonra da gobegime bakanlar hemen inannir zaten dedigime. Ister inanin, ister inanmayin, bayram vesilesiyle dostlari gorup hasbihal etmek, yeni dostluklar kurup eskileri pekistirmekti en buyuk kazancimiz bayram pikniginden.

Kurban havasi baska oluyor. Ne de olsa bizi "biz" yapan degerlerden birisi kurban. Eger kurban kesmeyeceksek, biz oldugumuz nereden belli olacak ki? Insaallah bu bayram "biz" olmaya biraz daha yaklasmisizdir.

Islami Bir Sembol: Ay Yildiz

Ilkokuldayken sinifimizda bir resim asiliydi. Her gun karsimizda duran kara tahtanin ustunde. Her gun bakardik o resme. Bir savas meydani, arka fonda hararetli bir cenk devam ediyor. Ati saha kalkmis bir cengaver gol olmus bir kan birikintisinin kenarinda duruyor. Gokte bir hilal ve parlak bir yildiz var. Hilalin ve yildizin aksi suya dusmus. Kirmizi kan icinde bayrak gibi duruyor. Resmin altinda da bir yazi: "Turk Bayraginin Dogusu".

Simdi geriye donup bu resmi Hasan Mutlucan'dan kahramanlik turkuleri esliginde hatirlamak var. Oyle de yapmak istiyor bu fakir. LAkin bir mesele var ki kafami kurcaliyor.

Biaz once internette soyle bir dolanip degisik ulkelerin bayraklarina baktim. Gozume carpan ay yildizli ulke bayraklari sunlar: Cezayir, Azerbaycan, Komor Adalari, Malezya, Maldiv Adalari, Moritanya, Pakistan, Singapur, Tunus, Turkiye, Turkmenistan, Ozbekistan.

Bunu gorunce fakirin ilkokulda yillarca karsisinda duran resme olan inanci biraz sarsilmaya basladi. Hadi diyelim Cezayir Turk topragi oldu bir donemler. Bahsetmistim burada daha once. San Diego'daki camimizin Cezayirli imami dedelerinin Turk oldugunu soylemisti bu fakire. Kim bilir belki bizim resimdeki meydan muharebesi Cezayir meydan muharebesi bile olabilir. Hadi diyelim Tunus onun komsusu, o da Osmanli topragiydi zamaninda, ordan etkilendiler. Azerbaycan, Turkmenistan, Ozbekistan pek kabul etmek istemeseler de zaten Turk. Peki ama Pakistan ne demeye ay yildiz koydu bayragina? Ya Malezya? Singapurda kac Turk yasar acaba? Kara derili Afrika'nin batisindaki Komor adalarina en son ne zaman bir Turk ayak basmis ola ki?

Sonra Amerika tarafindan taninmayan devletler arasinda Sahra Arap Demoratik Cumhuriyeti'ni gordum. Bilmiyorum Turkiye taniyor mu ama dunyada 46 devlet taniyormus ay yildizli bayragi olan bu devleti. Eskiden bagimsiz olup simdi isgal edilmis olan ay yildizli devletler arasinda Rif Cumhuriyeti, Sarki Turkistan ve Suvadiva var. Avustralya'ya bagli Kokos Adalari (%80 Musluman) da ay yildizli bolgeler arasinda. Ayrica Bosna'da da 1700 ve 1800'lu yillarda ay yildizli bayrak kullanilmis. Cinli muslumanlar da (Turkistandaki Turkler degil Cinli Muslumanlar) 1950'lerde devlet tarafindan bastirilana kadar ay yildizli bayrak kullanmislar.

Bayraklara bakarken dikkat ceken onemli bir husus ay yildizin sadece musluman ulke bayraklarinda yer almasi. Tabii ki halki musluman olan tum ulke bayraklari ay yildizli degil. Ama ay yildizli bayragi olan ulkeler hep musluman ulkeler. Yildiz tek basina bir anlam ifade etmiyor. Dogudan, batiya, Yahudiden Hiristiyana her turlu bayrakta yildiz mevcut. Ama hilal sadece muslumanlarin sembolu.

Ilkokulda karsimizda duran o resim belki biz kucuklerin milli dygularini harekete gecirmek isine yaramistir kim bilir. Ama tarihi gerceklik acisindan dogrulugu nedir Allah bilir. Gorunen o ki ay yildiz sadece Turklere has bir sembol degil. Pakistandan Komor Adalarina, Turkiye'den Singapura, hatta Cin'e kadar halki musluman olan hemen her yerde ay yildizli bayraklar var.

Belki de o resmi yapanlar resmin altina soyle yazmaliydi: "Muslumanlarin Bayraginin Dogusu"